Petekler ısınmıyorsa en sık nedenler tesisattaki hava, düşük kombi basıncı, kapalı vana ve tortudur. Peteğin üstü soğuk altı sıcaksa içinde hava vardır ve purjörden alınır. Altı soğuk üstü sıcaksa dipte tortu birikmiştir; çözümü petek temizlemedir. Hiçbir petek ısınmıyorsa önce kış modunu, oda termostatını ve basıncı kontrol edin; çoğu kombide basınç soğukken 1–2 bar arasında olmalıdır.
- Üstü soğuk, altı sıcak petek hava yapmıştır; altı soğuk, üstü sıcak petekte tortu vardır.
- Çoğu kombide tesisat soğukken basınç 1–2 bar arasında olmalıdır; kesin değer için kullanım kılavuzunuza bakın.
- Hava alma, basınç tamamlama, vana ve termostat kontrolü kendi başınıza yapabileceğiniz güvenli işlemlerdir; kombinin kapağını açmak ve gaz hattına dokunmak değildir.
- Basınç tekrar tekrar düşüyorsa ya da hava birkaç günde geri geliyorsa sorun hava değil, kaçak ya da arızadır.
Petekler neden ısınmıyor? Belirtiye göre olası nedenler nelerdir?
Kombili bir evde kalorifer kapalı bir devredir: kombi suyu ısıtır, pompa peteklere gönderir, soğuyan su geri döner. Petek ısınmıyorsa ya su o peteğe ulaşamıyordur ya da kombi kalorifer devresine ısı vermiyordur. Hangi peteğin, neresinin soğuk kaldığına bakmak nedeni büyük ölçüde daraltır.
| Belirti | Olası neden | Kendiniz ne yapabilirsiniz? | Ne zaman usta ya da servis? |
|---|---|---|---|
| Peteğin üstü soğuk, altı sıcak; içinden şırıltı sesi geliyor | Petekte hava birikmiş | Purjörden havayı alın, ardından kombi basıncını tamamlayın | Hava birkaç gün içinde geri geliyorsa |
| Peteğin altı soğuk, üstü sıcak | Peteğin dibinde tortu (çamur) birikmiş | Vanaların tam açık olduğunu doğrulayın; tortu evde giderilemez | Birden fazla petekte görülüyorsa petek temizleme için |
| Tek bir petek baştan sona soğuk | Giriş ya da dönüş vanası kapalı, termostatik vana sıkışmış ya da petek hava dolu | Vanaları açın, termostatik başlığı en yükseğe alın, havasını alın | Vana dönmüyor ya da damlatıyorsa |
| Kombiye yakın petekler sıcak, uzaktakiler ılık | Su dağılımı dengesiz, basınç düşük ya da hat kısmen tıkalı | Basıncı kontrol edin, uzak peteklerin havasını alın | Düzelmiyorsa tesisatın dengelenmesi ya da temizlenmesi için |
| Hiçbir petek ısınmıyor, sıcak su geliyor | Kombi yaz modunda, oda termostatı düşük ya da pili bitmiş, basınç düşük | Modu, termostatı ve basıncı kontrol edin | Hepsi doğruysa: pompa, üç yollu vana ya da filtre için yetkili servis |
| Hiçbir petek ısınmıyor, kombi hata kodu veriyor | Çoğunlukla düşük su basıncı | Basıncı kılavuzdaki değere tamamlayın | Basınç tekrar düşüyorsa ya da kod sürüyorsa |
| Petekler sıcak ama oda ısınmıyor | Peteğin önü kapalı, kalorifer suyu sıcaklığı düşük ya da evin ısı kaybı yüksek | Peteğin önünü açın, kalorifer suyu ayarını yükseltin | Tesisat kaynaklı değildir; yalıtım ve petek kapasitesi değerlendirilir |
| Merkezi sistemde bütün petekler soğuk | Bina kazan dairesi ya da kolon kaynaklı | Komşunuza sorun, yönetime haber verin | Yalnızca sizin dairenizdeyse daire içi vana ve hava kontrolü için |
Peteğin altı soğuk üstü sıcaksa ne anlama gelir?
Peteğin altı soğuk, üstü sıcaksa dipte tortu birikmiştir. Kalorifer suyunda zamanla oluşan pas ve kireç parçacıkları sudan ağır olduğu için peteğin alt kısmına çöker ve suyun oradan geçmesini engeller. Sıcak su yalnızca üst kanaldan dolaşır; petek dokunulduğunda üstte sıcak, altta ılık ya da soğuktur.
Bunun tersi, yani üstü soğuk altı sıcak petek ise hava yapmıştır. Hava sudan hafiftir, peteğin üst kısmında toplanır ve suyun oraya çıkmasını engeller. İki durum sık karıştırılır; oysa birinin çözümü birkaç dakikalık hava alma işlemidir, diğerininki petek temizleme.
Hiçbir petek ısınmıyorsa önce neye bakmalısınız?
- Kombinin modu. Kombi yaz konumundaysa yalnızca sıcak su verir. Ekranda ya da düğmede radyatör simgesinin seçili olduğundan emin olun.
- Oda termostatı. Termostat varsa ayarlanan sıcaklık odanın o anki sıcaklığından yüksek olmalıdır. Kablosuz termostatlarda pili kontrol edin.
- Kombi basıncı. Basınç çok düştüğünde pek çok kombi kendini korumaya alır ve çalışmaz. Gösterge 1 barın altındaysa önce basıncı tamamlayın.
- Kombi altındaki vanalar. Kalorifer gidiş ve dönüş vanalarının açık olduğunu doğrulayın; küresel vanalarda kol boruyla aynı yöndeyse vana açıktır.
- Hata kodu. Ekranda kod varsa kılavuzdaki karşılığına bakın ve not edin; servisi aradığınızda ilk sorulan budur.
Peteğin havası nasıl alınır?
Hava alma, peteğin üst köşesindeki purjör adlı küçük tahliye vidasından yapılır. Gerekenler: purjör anahtarı ya da düz uçlu tornavida, bir bez ve küçük bir kap.
- Kombiyi kapatın ve peteklerin soğumasını bekleyin. Pompa çalışırken ya da su sıcakken hava almayın; sıcak su sıçrayabilir.
- Kombi göstergesindeki basıncı not edin.
- Kombiye en yakın petekten başlayın, en uzaktakinde bitirin. Dubleks evde önce alt katı, sonra üst katı yapın.
- Bezi purjörün altına tutun ve vidayı saat yönünün tersine çeyrek ya da yarım tur çevirin. Vidayı tamamen sökmeyin.
- Tıslama sesiyle hava çıkar. Su kesintisiz ve düzgün akmaya başlayınca vidayı saat yönünde çevirerek kapatın.
- Bütün petekler bitince basınca yeniden bakın. Hava çıktığı için basınç düşmüş olur; gerekiyorsa tamamlayın.
- Kombiyi çalıştırın ve 20–30 dakika sonra peteklerin üst kısımlarını elinizle kontrol edin.
Kombi basıncı kaç bar olmalı ve nasıl tamamlanır?
Çoğu kombide tesisat soğukken basınç 1 ile 2 bar arasında olmalıdır. Bosch Condens 2200i W montaj ve bakım kılavuzu soğuk tesisatta en az 1 bar, uygun aralık olarak 1–2 bar verir ve 3 barda emniyet ventilinin açıldığını belirtir. DemirDöküm Nitromix Ioni kılavuzunda izin verilen dolum basıncı 1,0–2,0 bardır; aynı kılavuz birkaç kata yayılan tesisatlarda daha yüksek değer gerekebileceğini not eder. Kendi cihazınız için doğru değer kullanım kılavuzunuzda yazar; önce oraya bakın.
- Kombiyi kapatın ve tesisatın soğumasını bekleyin; basınç soğukken okunur.
- Göstergeyi okuyun. İbreli manometre kombinin önünde ya da altındadır; dijital kombilerde basınç ekranda görünür.
- Basınç 1 barın altındaysa kombinin altındaki doldurma musluğunu bulun. Yeri ve biçimi modele göre değişir; kılavuzunuzdaki şekle bakın.
- Musluğu yavaşça açın. Su sesi duyulur ve gösterge yükselir.
- Gösterge 1,5 bar civarına gelince musluğu sıkıca kapatın. Musluğu açık bırakmayın; basınç 3 bara yaklaşırsa emniyet ventili su atar.
- Basıncı fazla kaçırdıysanız kombi kapalı ve petek soğukken bir peteğin purjöründen kaba su alarak düşürün.
Basınç birkaç günde ya da birkaç haftada bir yeniden düşüyorsa su eklemeyi alışkanlık hâline getirmeyin. Kapalı devrede su eksilmez; eksiliyorsa bir yerden çıkıyordur. Ayrıca her taze su tesisata oksijen ve kireç taşır, bu da tortu oluşumunu hızlandırır. Olası nedenleri kombi neden su eksiltir yazısında ele aldık.
Petek vanalarının açık olduğunu nasıl anlarsınız?
- Giriş vanası. Elle çevrilen vanadır. Saat yönünün tersine sonuna kadar çevrildiğinde açıktır.
- Termostatik vana. Üzerinde 1’den 5’e rakamlar vardır. Deneme için en yüksek konuma alın. Yaz boyunca kapalı kalan termostatik vananın iğnesi sıkışabilir; başlık en yüksekteyken petek hâlâ soğuksa iğneyi zorlamayın, ustaya gösterin.
- Dönüş vanası. Peteğin diğer alt köşesindedir ve çoğu zaman kapağın altında alyan anahtarla ayarlanır. Boya, temizlik ya da tadilat sırasında kapatılıp unutulmuş olabilir.
- Eski vanalar. Yıllardır dokunulmamış bir vana çevrildiğinde salmastrasından damlatabilir. Çevirdikten sonra altına kâğıt havlu koyup bir süre izleyin.
Oda termostatı ve kombi ayarı nasıl olmalı?
İGDAŞ’ın tasarruflu kullanım broşürüne göre ideal ortam sıcaklığı 20–22 derecedir ve oda termostatıyla bu sıcaklığı sabit tutmak yüzde 6’ya kadar tasarruf sağlar. Termostat ulaşılan sıcaklıkta kombiyi durdurur; bu sırada peteklerin ılık olması arıza değildir.
- Kalorifer suyu sıcaklığı çok düşük ayarlanmışsa petekler ılık kalır. Soğuk günlerde ayarı kademeli olarak yükseltip farkı gözleyin.
- Peteklerin önünü ve üzerini perde, koltuk ya da dekoratif kapakla kapatmayın. İGDAŞ aynı broşürde bunu ayrıca uyarı olarak yazar.
- Termostatı peteğin tam üstüne, güneş alan duvara ya da mutfağa koymayın; yanlış okur ve kombiyi erken durdurur.
Ne zaman usta ya da yetkili servis çağırmalısınız?
Yukarıdaki dört kontrol sonuç vermediyse sorunun tesisat tarafında mı, kombinin içinde mi olduğuna göre doğru kişiyi çağırın.
- Tesisat tarafı: birden fazla petekte alt kısım soğuksa, purjörden siyah su geliyorsa, uzak petekler hiç ısınmıyorsa ya da vana damlatıyorsa bir tesisat ekibi gerekir. Çözüm çoğu zaman petek temizleme, vana değişimi ya da tesisatın dengelenmesidir.
- Kombinin içi: sıcak su geldiği hâlde hiçbir petek ısınmıyorsa, kombi hata kodu veriyorsa, kendini kapatıyorsa ya da alışılmadık ses çıkarıyorsa üreticinin yetkili servisini arayın. Pompa, üç yollu vana ve eşanjör cihazın içindedir.
- Su kaybı: basınç sürekli düşüyor ama görünen bir damlama yoksa kaçak döşemenin altında olabilir. Bu durumda su kaçağı tespiti gerekir.
- Gaz kokusu: vanayı kapatın, ortamı havalandırın, elektrik düğmelerine dokunmayın ve İGDAŞ’ın 187 Doğal Gaz Acil hattını arayın.
Kendiniz neleri yapmamalısınız?
- Kombinin kapağını açmayın, içindeki parçalara dokunmayın. Gazlı cihazın bakım ve onarımı yetkili servisin işidir.
- Doğal gaz borusuna, gaz vanası bağlantısına ve baca bağlantısına müdahale etmeyin.
- Tesisat doluyken peteği sökmeye çalışmayın; içindeki siyah su parkeye ve alt kata zarar verir.
- Ne olduğunu bilmediğiniz bir kimyasalı tesisata eklemeyin. Kombi üreticileri uygun olmayan katkı maddelerinin cihaza zarar verebileceğini kılavuzlarında belirtir.
Tortunun nasıl temizlendiğini ve işin sonunda neleri kontrol etmeniz gerektiğini petek temizleme nasıl yapılır yazısında bulabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Peteklerin havasını aldım ama hâlâ ısınmıyor, neden?
Hava aldıktan sonra basınç düşmüş olabilir; önce kombi basıncını kontrol edin. Basınç doğruysa peteğin dönüş vanasına ve termostatik vanasına bakın. Bunlar da açıksa ve özellikle peteğin altı soğuksa neden büyük olasılıkla tortudur.
Bir oda ısınıyor, diğeri ısınmıyor; sorun kombide mi?
Büyük olasılıkla değil. Kombi bütün peteklere aynı suyu gönderir; yalnızca bazı petekler soğuksa sorun o peteğin vanasında, havasında ya da o hattaki tortudadır. Kombi kaynaklı sorunlarda genellikle bütün petekler birlikte etkilenir.
Peteklerin havası ne sıklıkla alınmalı?
Belirli bir takvimi yoktur. Isıtma sezonu başında bir kez kontrol etmek ve şırıltı sesi ya da üstü soğuk petek fark ettiğinizde tekrarlamak yeterlidir. Her hafta hava almak zorunda kalıyorsanız tesisat bir yerden hava alıyor ya da su kaybediyordur; nedenine baktırın.
Kombi basıncı 3 bara çıkıyor, tehlikeli mi?
Çoğu kombide emniyet ventili 3 bar civarında açılır ve fazla suyu dışarı atar; bu bir güvenlik önlemidir. Yine de basıncın ısınınca bu kadar yükselmesi normal değildir. Doldurma musluğunun tam kapalı olduğunu kontrol edin; sorun sürüyorsa genleşme tankı için yetkili servisi arayın.
Yeni taşındığım evde petekler ısınmıyor, nereden başlamalıyım?
Önce kombinin kış modunda olduğuna, basınca ve bütün petek vanalarının açık olduğuna bakın; boş kalan evlerde vanalar çoğu zaman kapalıdır. Ardından bütün peteklerin havasını alın. Sorun sürerse kombinin en son ne zaman bakım gördüğünü ev sahibine sorun.
Kaynaklar
- Bosch – Condens 2200i W Montaj ve Bakım Kılavuzu (tesisat çalışma basıncı, Tab. 40)
- DemirDöküm – Nitromix Ioni Montaj ve Bakım Kılavuzu (izin verilen sistem basıncı, bölüm 7.4)
- Bosch Home Comfort – Kombi çalışıyor ama petekler ısınmıyor: sorun nerede başlar?
- Bosch Home Comfort – Kombi barı kaç olmalıdır?
- İGDAŞ – Doğal Gazın Güvenli ve Tasarruflu Kullanımı (broşürler)
- İGDAŞ – Doğal Gaz Acil 187
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla EvTamam ekibi tarafından hazırlanmıştır; evinizdeki işin kapsamı yerinde görülmeden kesin teşhis veya fiyat yerine geçmez. Doğalgaz ve elektrik işlerini yetkili kişilere yaptırın.