Duşakabin çoğunlukla dört yerden su sızdırır: kapının altındaki fitil, kapıların birleştiği mıknatıslı fitil, tekne ile duvar arasındaki silikon derz ve alt profildeki tıkalı tahliye delikleri. Zemini kurulayıp suyu sırayla tek tek bölgelere tutarak yeri kendiniz bulabilirsiniz. Islaklık duş almadığınızda da sürüyorsa ya da gideri tıkalı tekne su eksiltiyorsa sorun kabinde değil, gider bağlantısında veya tesisattadır.
- Su kabinin önüne çıkıyorsa fitil ve tahliye deliklerine, duvar dibinde ya da alt katta çıkıyorsa silikona ve gidere bakın.
- Eski silikonun üzerine yeni silikon çekilmez; eskisi tamamen sökülür, yüzey kurutulur.
- Bir üretici föyüne göre sıhhi silikonun kabuk bağlama süresi yaklaşık 10 dakikadır ve silikon günde yaklaşık 3 mm derinliğe kürlenir; kürlenme tamamlanmadan duşu kullanmayın.
- Temperli camın en hassas yeri kenarlarıdır; kenarında çentik ya da çatlak olan cam kullanılmamalıdır.
Duşakabin neden su sızdırır?
Bir duşakabin tek parça bir kap değildir; cam, profil, fitil, tekne, silikon ve giderin birleşiminden oluşur. Su, bu parçaların birbirine değdiği her çizgiden kaçabilir. Sızıntıların büyük bölümü kabinin kendisinden değil, zamanla sertleşen fitillerden, açılan silikondan ve kireçle tıkanan küçük tahliye deliklerinden kaynaklanır. İyi haber şu: bunların çoğu kabini değiştirmeden giderilir.
Önce suyun nerede göründüğüne bakın. Su kabinin önündeki zemine çıkıyorsa kapı tarafındaki parçalar sorumludur. Su duvar dibinde, komşu odanın duvarında ya da alt kat tavanında görünüyorsa tekne çevresi ve gider tarafı sorumludur. Bu ayrım, aşağıdaki tabloda doğru satırı bulmanızı sağlar.
Belirtiye göre neden ve çözüm nedir?
| Belirti | Olası neden | Çözüm |
|---|---|---|
| Kapının altından öne doğru su çıkıyor | Alt fitil (su sızdırmazlık fitili) sertleşmiş, yırtılmış, kısalmış ya da yerinden kaymış | Fitil, camın kalınlığına uygun yenisiyle değiştirilir; damlalık kanadı kabinin içine bakmalıdır. |
| İki kapının birleştiği yerden ya da kapı ile sabit cam arasından su fışkırıyor | Mıknatıslı fitil yıpranmış, mıknatıs tutmuyor ya da kapı ayarı kaçtığı için fitiller karşılaşmıyor | Mıknatıslı fitiller çift olarak değiştirilir; menteşe ya da teker ayarı yapılır. |
| Alt profilin köşesinden damlıyor, rayın içinde su birikiyor | Alt profildeki tahliye delikleri kireç ve sabun artığıyla tıkanmış ya da delikler silikonla kapatılmış | Delikler ince bir tel ya da kürdanla açılır, ray temizlenir. Tahliye yolunu kapatan silikon alınır. |
| Tekne ile duvarın birleştiği çizgide silikon kararmış, çatlamış ya da ayrılmış | Silikon derz ömrünü doldurmuş; tekne esnediği için derz açılmış | Eski silikon tamamen sökülür, yüzey kurutulur, sıhhi silikonla yeniden çekilir. |
| Duvar profili boyunca, fayans üzerinde sızıntı izi | Profil ile duvar arasındaki sızdırmazlık eksik ya da fayans derzi boşalmış | Profil–duvar birleşimi yeniden silikonlanır; derz dolgusu yenilenir. |
| Su teknede gölleniyor, gidere değil kapıya doğru akıyor | Tekne terazisinde değil ya da eğimi gidere doğru değil; ayaklar zamanla oturmuş | Teknenin ayakları ayarlanır; gerekiyorsa tekne sökülüp yeniden oturtulur. |
| Duş alınmadığında da ıslaklık var ya da su alt kata iniyor | Gider (sifon) bağlantısı gevşemiş, conta bozulmuş, tekne çatlamış veya duvar içindeki boru kaçırıyor | Kabin değil tesisat sorunudur; gider bağlantısı ve hat kontrol edilir. |
Sızıntı kabinden mi, tesisattan mı? Nasıl test edilir?
Aşağıdaki test alet gerektirmez. Amaç suyu her seferinde yalnızca bir bölgeye vermek ve hangi adımda ıslaklık çıktığını görmektir. Teste başlamadan önce banyoyu bir gün kullanmayın ve kabinin çevresini tamamen kurulayın.
- Hiç su kullanmadan bakın. Kabin çevresine, duvar dibine ve varsa komşu odadaki duvar dibine kuru kâğıt havlu serin. Birkaç saat sonra havlu ıslandıysa sorun büyük olasılıkla kabinde değil, sürekli su taşıyan temiz su ya da kalorifer hattındadır.
- Tekneyi doldurun. Gideri tapayla ya da ıslak bir bezle tıkayın, duvarlara ve kapıya su değdirmeden tekneye birkaç santim su koyun. Su seviyesini bir kalemle işaretleyip yarım saat bekleyin. Seviye düşüyor ya da dışarıda ıslaklık çıkıyorsa tekne gövdesi veya gider ağzının contası kaçırıyordur.
- Gideri açın. Suyu bir anda boşaltın. Islaklık şimdi çıkıyorsa sorun teknenin altındaki sifon ve gider borusu bağlantısındadır.
- Duvar dibine su tutun. Duş başlığını elinize alın, suyu kapıya değdirmeden yalnızca tekne ile duvarın birleştiği çizgiye ve duvar profillerine tutun. Islaklık çıkıyorsa silikon ya da fayans derzi kaçırıyordur.
- Kapıya su tutun. Son olarak suyu içeriden kapının alt kenarına, birleşim yerine ve menteşe tarafına tutun. Dışarıya su çıkıyorsa hangi çizgiden çıktığına bakın: alt fitil, mıknatıslı fitil ya da alt profil.
Her adımdan sonra havluları değiştirin ve çevreyi yeniden kurulayın; aksi hâlde önceki adımın suyu sizi yanıltır. İlk adımda ıslaklık çıktıysa evin sayacına bakmanız gerekir: yöntemi evde su kaçağı nasıl anlaşılır yazımızda adım adım anlattık. Su alt kata iniyorsa komşunuza ve yönetime haber verin; masrafın kime ait olduğu konusunu alt kata su sızması masrafını kim öder yazısında ele aldık.
Duşakabin silikonu nasıl yenilenir?
Silikon yenilemenin başarısı çekilen silikondan çok hazırlığa bağlıdır. Aşağıdaki süre ve ölçüler bir sıhhi silikonun, Sika Sanisil’in üretici ürün föyünden alınmıştır; kullandığınız ürünün kartuşundaki değerler farklıysa onlara uyun.
- Doğru ürünü alın. Banyo için üretilmiş, küf önleyici katkılı sıhhi silikon kullanın. Genel amaçlı ürünler ıslak hacimde daha çabuk küflenir ve kararır.
- Eski silikonu tamamen sökün. Maket bıçağıyla iki kenarından kesip şerit hâlinde çekin, kalan filmi plastik bir kazıyıcıyla alın. Föy, eski dolgu kalıntılarının uygulamadan önce tamamen temizlenmesini ister; eski silikonun üzerine çekilen yeni silikon tutmaz.
- Yüzeyi temizleyin ve kurutun. Föydeki koşul açıktır: yüzeyler temiz, kuru ve tozsuz olmalıdır. Derz içi nemliyse bir gün bekleyin ya da saç kurutma makinesiyle kurutun; küflü yüzeyi önce temizleyin.
- Derzi ölçün. Föyde en küçük derz genişliği 5 mm, en büyük 25 mm olarak verilir. Çok ince çekilen silikon teknenin hareketini taşıyamaz ve yırtılır.
- Bantlayın. Derzin iki yanına maskeleme bandı çekin; düzgün bir çizgi elde edersiniz.
- Akrilik tekneyi ağırlaştırın. Esneyen akrilik teknelerde ustalar tekneyi suyla doldurup öyle silikon çeker; böylece derz, teknenin dolu hâline göre şekillenir.
- Silikonu çekin. Kartuşun ucunu derzden biraz geniş olacak biçimde 45 derece kesin, tabancayı sabit açıyla ve tek seferde ilerletin.
- Düzeltin ve bandı kaldırın. Föye göre ürünün kabuk bağlama süresi yaklaşık 10 dakikadır; düzeltmeyi bu süre dolmadan, sabunlu suyla ıslatılmış bir spatulayla yapın. Bandı da beklemeden, föyün önerdiği gibi ilk 5 dakika geçmeden çekin.
- Kürlenmesini bekleyin. Föyde kürlenme hızı 23 °C ve %50 bağıl nemde 24 saatte 3 mm olarak verilir. Yani 6 mm derinliğindeki bir derz yaklaşık iki günde tamamen kürlenir. Bu süre dolmadan duş almayın; soğuk ve kuru ortamda süre uzar.
Aynı föy ortam sıcaklığının +5 °C ile +30 °C arasında olmasını ister. Sık yapılan bir hata, alt profilin içindeki tahliye deliklerini ve profilin iç tarafını da silikonla kapatmaktır. Profilin içine giren su tekneye geri akabilmelidir; bu yol kapatılırsa su profilin içinde birikir ve köşeden dışarı taşar.
Duşakabin camı neden patlar?
Duşakabinlerde temperli (ısıl işlemle sertleştirilmiş) güvenlik camı kullanılır. Temperleme sırasında camın yüzeyi basınç, iç kısmı çekme gerilimi altında kalır; bu denge camı darbeye karşı güçlendirir ama dengenin bozulduğu anda cam bir bütün olarak, küçük ve görece kör parçalara ayrılır. “Patlama” diye anlatılan olay budur ve çoğu zaman aşağıdaki nedenlerden biri vardır:
- Kenar ve köşe hasarı. Kenarlar temperli camın en hassas yeridir. IKEA Türkiye’nin duşakabin ürün sayfasındaki uyarı açıktır: hasarlı bir kenar veya çizik yüzey camın aniden çatlamasına veya kırılmasına neden olabilir. Taşıma ya da montaj sırasında alınan küçük bir darbe, etkisini aylar sonra gösterebilir.
- Camın sert yüzeye değmesi. Eksilen conta, gevşeyen menteşe ya da raydan çıkan teker yüzünden cam metale veya fayansa sürtünür.
- Gergin montaj. Terazisiz duvara zorlanarak sıkılmış profil ve menteşeler camı sürekli gerilim altında tutar.
- Kapının çarpması. Durdurucusu olmayan kapının duvara, bataryaya ya da diğer cama vurması.
- Cam içi kusur. Nadir olarak, camın içinde üretimden kalan nikel sülfür kalıntıları zamanla genleşerek camı dıştan bir etki olmadan kırabilir. Cam literatüründe bu “kendiliğinden kırılma” olarak bilinir; bu riski azaltmak için cam, montajdan önce ısıl ıslatma (heat soak) testinden geçirilebilir.
Güvenlik için ne yapmalısınız?
- Camın kenarlarını ve menteşe deliklerinin çevresini ara sıra gözle kontrol edin. Çentik, çatlak ya da kabuk atması görürseniz kabini kullanmayın ve camı değiştirin.
- Kapı sürtüyor, kendiliğinden açılıyor ya da kapanırken cama vuruyorsa ayarını yaptırın; gevşeyen vidaları sıkın.
- Eksilen fitil ve contaları bekletmeden tamamlayın; cam hiçbir noktada metale ya da seramiğe doğrudan değmemelidir.
- Cama askı, vantuzlu raf ya da ağır havlu asmayın; kapıyı çarparak kapatmayın.
- Cam kırıldıysa terlik ya da ayakkabı giymeden banyoya girmeyin, parçaları elle toplamayın, gideri tıkamaması için süpürüp alın.
Duşakabin ne zaman değiştirilmelidir?
Fitil, silikon, teker ve menteşe sarf parçalarıdır; bunların yenilenmesi kabinin değişmesini gerektirmez. Aşağıdaki durumlarda ise tamir yerine değişim daha doğru karardır:
- Camın kenarında çentik ya da çatlak varsa. Temperli cam sonradan kesilemez ve onarılamaz; cam ölçüsüne göre yeniden üretilir.
- Profiller paslanmış, kaplaması kabarmış ya da eğilmişse ve kapı ayar tutmuyorsa.
- Tekne çatlamışsa ya da üzerine basıldığında belirgin biçimde esniyorsa; esneyen tekne silikonu sürekli açar.
- Kabinin modeline uygun fitil, teker ve menteşe artık bulunamıyorsa.
- Banyo yenilenirken tekne ya da zemin ölçüsü değişiyorsa.
Sızıntı uzun süredir devam ediyorsa hasar yalnızca kabinle sınırlı kalmaz; komşu odadaki parke kenardan şişer, duvar dibindeki boya kabarır. Parkedeki belirtileri laminat parke neden şişer yazısında anlattık. Fitil ve silikon yenileme, kapı ayarı, cam ve tekne değişimi gibi işlerin kapsamını duşakabin sayfamızda; gider ve boru kaynaklı sızıntıların nasıl bulunduğunu su kaçağı tespiti sayfamızda; duş zemini ve derz yenilemeyi kalebodur ve fayans sayfamızda bulabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Duşakabin altından su kaçırıyor, ilk neye bakmalıyım?
Önce kapının altındaki fitile ve alt profildeki tahliye deliklerine bakın. Fitil sertleşmiş ya da yerinden kaymışsa su doğrudan öne akar; delikler tıkalıysa rayda biriken su köşeden taşar. İkisi de birkaç dakikalık kontrolle anlaşılır ve kabini sökmeden düzeltilir.
Eski silikonun üzerine yeni silikon çekilir mi?
Çekilmemelidir. Yeni silikon eski silikona iyi yapışmaz ve altta kalan küf kısa sürede yüzeye çıkar. Üretici föyleri de eski dolgunun tamamen sökülmesini, yüzeyin temiz ve kuru olmasını şart koşar.
Silikon çektikten sonra ne zaman duş alabilirim?
Kartuşun üzerindeki süreye uyun. Örnek aldığımız sıhhi silikonun föyünde kürlenme hızı 23 °C ve %50 bağıl nemde günde 3 mm’dir; ince bir derz için en az bir gün, 6 mm derinliğinde bir derz için yaklaşık iki gün beklemek gerekir.
Duşakabin camı kendiliğinden patlar mı?
Nadir de olsa evet. Çoğu olayın arkasında daha önce alınmış bir kenar darbesi, camın metale sürtünmesi ya da gergin montaj vardır. Çok daha seyrek olarak camın içindeki nikel sülfür kalıntısı dış etki olmadan kırılmaya yol açabilir. Kenarında hasar görülen cam kullanılmamalıdır.
Duşakabin fitili kendim değiştirebilir miyim?
Alt fitil ve mıknatıslı fitil cama geçme parçalardır; eskisini çekip çıkarır, aynı cam kalınlığına ve aynı profile uygun yenisini takarsınız. Zor olan doğru fitili bulmaktır: eski fitilden bir parça kesip örnek olarak götürün ve cam kalınlığını ölçün.
Kaynaklar
- Sika – Sika Sanisil sıhhi silikon ürün föyü (Kasım 2019, sürüm 03.01): yüzey hazırlığı, derz ölçüleri, kabuk süresi, kürlenme hızı
- IKEA Türkiye – OPPEJEN duşakabin ürün sayfası: temperli cam kenar hasarı uyarısı
- Kasper, Bordeaux, Duffrène – Nickel sulphide: new results to optimise the heat soak test for thermally toughened building glasses, Glass Science and Technology 73 (2000)
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla EvTamam ekibi tarafından hazırlanmıştır; evinizdeki işin kapsamı yerinde görülmeden kesin teşhis veya fiyat yerine geçmez. Doğalgaz ve elektrik işlerini yetkili kişilere yaptırın.