Mantolama kalınlığı tek bir kuralla değil, binanın TS 825’e göre yapılan ısı yalıtım hesabıyla belirlenir. Ekim 2024’te yenilenen ve 1 Nisan 2025’te zorunlu hâle gelen standartta İstanbul 3. derece gün bölgesindedir; bu bölgede duvar için tavsiye edilen U değeri 0,40 W/m²K’dir. İZODER’in örnek tablosuna göre bu değer, ısıl iletkenliği 0,035 olan levhayla en az 8 cm, 0,040 olan levhayla en az 9 cm yalıtım anlamına gelir.
- Kalınlığı cm değil U değeri belirler: aynı U değerine, ısıl iletkenliği düşük levhayla daha ince, yüksek levhayla daha kalın yalıtımla ulaşılır.
- İZODER’e göre yeni TS 825’te İstanbul 2. bölgeden 3. bölgeye geçti; duvar için örnek asgari kalınlık 5–6 cm’den 8–9 cm’ye çıktı.
- Yeni kurallar 1 Nisan 2025’ten sonra yapılacak binalar içindir; mevcut binalara yalıtım yaptırma yükümlülüğü getirmez.
- EPS ve XPS E sınıfı, taş yünü A1 (hiç yanmaz) sınıfıdır; yüksek binalarda ve pencere çevrelerinde yangın kuralları malzeme seçimini etkiler.
- Apartmanda ısı yalıtımı kararı kat maliklerinin sayı ve arsa payı çoğunluğuyla alınır.
Mantolama kaç cm olmalı?
Mantolama kalınlığının herkese uyan tek bir cevabı yoktur. Kalınlık, TS 825 Binalarda Isı Yalıtım Kuralları standardına göre yapılan hesapla bulunur. Bu hesap binanın bulunduğu iklim bölgesine, duvarın mevcut yapısına (tuğla, gazbeton, beton perde), seçilen yalıtım levhasının ısıl iletkenliğine ve binanın pencere, çatı ve döşeme özelliklerine bakar.
Hesabın hedefi bir kalınlık değil, bir U değeridir. U değeri (ısıl geçirgenlik katsayısı), bir yapı elemanının ne kadar ısı geçirdiğini gösterir; küçüldükçe ısı kaybı azalır. Isı Su Ses ve Yangın Yalıtımcıları Derneği’nin (İZODER) yeni standart üzerine hazırladığı sunuma göre İstanbul’un bulunduğu 3. bölgede duvarlar için tavsiye edilen U değeri 0,40 W/m²K’dir. Aynı sunumdaki örnek tablo, bu değerin hangi kalınlığa karşılık geldiğini gösterir:
| İstanbul’da yapı elemanı | Levhanın ısıl iletkenliği (W/mK) | TS 825:2008’e göre | TS 825:2024’e göre |
|---|---|---|---|
| Dış duvar | 0,035 | en az 5 cm | en az 8 cm |
| Dış duvar | 0,040 | en az 6 cm | en az 9 cm |
| Teras çatı | 0,035 | en az 8 cm | en az 11 cm |
| Eğik çatı | 0,040 | en az 9 cm | en az 12 cm |
| Eğik çatı | 0,045 | en az 10 cm | en az 14 cm |
Neden iki ayrı kalınlık var? Çünkü yalıtımın ısıl direnci, kalınlığın ısıl iletkenliğe bölünmesiyle bulunur. 8 cm’lik 0,035’lik levha (0,08 ÷ 0,035 ≈ 2,29) ile 9 cm’lik 0,040’lık levha (0,09 ÷ 0,040 = 2,25) neredeyse aynı direnci sağlar. Bu yüzden teklifte yalnızca “kaç cm” yazması yetmez; levhanın ısıl iletkenlik değeri de yazmalıdır. İZODER Genel Sekreteri Timur Diz, Şantiye dergisine verdiği söyleşide yeni standardı karşılamak için artık 3–5 cm’lik değil, ortalama 10 cm kalınlığında yalıtım ürünlerinin tercih edilmesi gerekeceğini belirtmiştir.
TS 825’in 2024 revizyonu neyi değiştirdi?
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın “TS 825 Binalarda Isı Yalıtım Kuralları Standardı ile İlgili Tebliğ”i (No: MHGM-2025/1) 20 Şubat 2025 tarihli ve 32819 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. Tebliğ, TS 825’in Ekim 2024 tarihli sürümünü zorunlu uygulamaya koydu, Mayıs 2008 tarihli sürümün yerini aldı ve 1 Nisan 2025’te yürürlüğe girdi. İZODER’in sunumuna ve açıklamalarına göre başlıca değişiklikler şunlardır:
- İklim bölgesi sayısı 4’ten 6’ya çıktı. Bölgeler çok sıcaktan aşırı soğuğa doğru sıralanır; iller ısıtma ve soğutma derece gün değerlerine göre yeniden gruplandı.
- İstanbul 2. bölgeden 3. bölgeye (ılıman) alındı.
- Soğutma enerjisi hesaba girdi. Eski standart yalnızca ısıtma ihtiyacını sınırlıyordu; yenisi ısıtma ve soğutmayı birlikte hesaplar.
- Tavsiye edilen U değerleri düşürüldü. 3. bölgede duvar 0,40, tavan ve çatı 0,30, döşeme 0,35, pencere 1,8 W/m²K.
- Enerji sınırı sıkılaştı. İZODER’e göre yeni binalarda izin verilen yıllık enerji ihtiyacı metrekare başına ortalama 120–150 kWh’den 70–90 kWh düzeyine indi.
- Yoğuşma ve ısı köprüsü vurgusu arttı. İZODER, yüzeylerin ısı köprüsü oluşturmayacak biçimde kesintisiz olarak dıştan yalıtılmasını, içten yapılan uygulamalarda ise mutlaka yoğuşma tahkiki yapılmasını önerir.
Mevcut binalar için ne anlama geliyor?
İZODER’in değerlendirmesine göre yeni kurallar 1 Nisan 2025’ten sonra yapılacak binalar için geçerlidir; mevcut binalara yalıtım yaptırma yükümlülüğü getirmez. Ancak mevcut bir binada mantolama yaptırmaya karar verirseniz iş yine standarda göre yapılmalıdır: İZODER’in aktardığına göre standart, mevcut binalardaki tadilatlarda tadil edilen kısmın tavsiye edilen U değerlerini sağlamasını ve yoğuşma şartlarına uyulmasını öngörür. Pratikte bu, İstanbul’da bugün yapılacak bir mantolamada eski standarda göre yeterli sayılan 5–6 cm’lik levha yerine hesabın gösterdiği kalınlığın uygulanması demektir.
EPS, XPS ve taş yünü arasındaki fark nedir?
Sıvalı dış cephe yalıtımında üç levha türü kullanılır. Aşağıdaki değerler İzocam’ın ürün grubu sayfalarındaki beyanlardır; ürünün kesin değeri kendi etiketinde ve teknik föyünde yazar.
| Özellik | EPS (genleştirilmiş polistiren) | XPS (ekstrüde polistiren) | Taş yünü |
|---|---|---|---|
| Isıl iletkenlik (W/mK) | 0,032–0,040 | 0,030–0,035 | 0,035–0,040 |
| Yangına tepki sınıfı (TS EN 13501-1) | E | E | A1 (hiç yanmaz) |
| Su buharı difüzyon direnç faktörü (μ) | 20–100 | 90–100 | 1 |
| Buhar geçirgenliği | Orta | Düşük | Yüksek |
| Öne çıkan yanı | Hafif, kesimi ve uygulaması kolay; karbon katkılı türleri de vardır | Kapalı gözenekli, su emmez; bu nedenle genellikle su basman ve toprağa yakın bölgelerde kullanılır | Yanmaz; ısı yalıtımının yanında ses yalıtımına ve yangın güvenliğine katkı sağlar |
μ değeri küçüldükçe malzeme su buharını daha kolay geçirir. Taş yününde bu değer 1’dir, yani duvar içindeki nem dışarıya rahatça çıkar. XPS buhara karşı çok dirençlidir; bu özellik toprak altında ve su basman seviyesinde avantaj, nemli bir duvarın bütün yüzeyinde ise dikkat edilmesi gereken bir noktadır. Hangi levhanın seçileceğine yoğuşma hesabıyla birlikte karar verilir.
Yangın tarafında kuralı Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik koyar (madde 27). Yönetmeliğe göre dış cepheler, yüksekliği 28,50 metreyi aşan binalarda zor yanıcı, diğer binalarda en az zor alevlenici malzemeden olmalıdır. Isı yalıtım sistemi bir bütün olarak akredite bir laboratuvarca belgelendirilmelidir. Dış cephesi zor alevlenici sistemle kaplanan ve 28,50 metreden alçak binalarda zeminden itibaren ilk 1,5 metre hiç yanmaz malzemeyle kaplanır; yüksekliği 6,50 metreyi aşan binalarda pencere boşluklarının yan kenarlarında en az 15 cm, üst kenarında en az 30 cm genişliğinde hiç yanmaz malzemeden yangın bariyeri oluşturulur. Teklif alırken sistemin yangına tepki sınıfını gösteren belgeyi ve yangın bariyerlerinin nasıl yapılacağını sorun.
Mantolama kaç derecede yapılır?
Mantolamanın yapıştırıcısı, sıvası ve son kat kaplaması su ile karılan ya da su bazlı ürünlerdir; her birinin uygulama sıcaklığı kendi teknik föyünde yazar. Örneğin Kalekim’in 1169 Mantotech yalıtım levhası yapıştırma harcının ürün sayfasında uygulama sıcaklığı +5 °C ile +35 °C olarak verilir. Sınır üründen ürüne birkaç derece değişebilir; sistemdeki en dar aralık esas alınır.
Genel olarak don beklenen günlerde, yağmur altında, doğrudan güneş alan sıcak cephede ve kuvvetli rüzgârda uygulama yapılmaz; taze harç donarsa ya da çok hızlı kurursa yapışma zayıflar. İstanbul’da bu nedenle ilkbahar ve sonbahar genellikle daha rahat dönemlerdir; kış aylarında iş gün gün hava durumuna göre planlanır. Katmanlar arasında bekleme de gerekir: İzocam’ın uygulama tarifine göre dübellemeye, yapıştırma harcı tamamen kuruduktan sonra, yani yaklaşık 24 saat sonra başlanır.
Mantolama kaç yıl dayanır?
Sıvalı dış cephe ısı yalıtım sistemlerinin Avrupa’daki teknik onay kılavuzu olan ETAG 004, değerlendirmelerini sistemin en az 25 yıllık varsayılan kullanım ömrü üzerine kurar. Kılavuz bu sürenin bir garanti olmadığını, uygun kullanım ve bakım koşuluna bağlı olduğunu ve gerçek ömrün çevre koşullarına, tasarıma ve işçiliğe göre daha uzun ya da daha kısa olabileceğini açıkça belirtir.
Yani ömrü belirleyen levhanın kendisinden çok sistemin bütünlüğüdür: aynı üreticinin birbiriyle uyumlu yapıştırıcı, dübel, file, sıva ve kaplaması; doğru detaylar; cephe boyasının zamanında yenilenmesi ve çatlakların su almadan onarılması. Üreticilerin verdiği garanti süreleri ve koşulları ayrıdır; sözleşmede yazılı olarak isteyin.
Mantolama neden çatlar, kabarır veya küflenir?
| Sorun | Olası neden | Doğru uygulama |
|---|---|---|
| Pencere köşelerinden çıkan çapraz çatlak | Köşede çapraz file takviyesi yapılmamış; levha eki tam köşeye getirilmiş | Kapı ve pencere köşelerine ek file takviyesi; levha ekleri köşeden kaydırılır. |
| Levha eklerini izleyen düz çatlaklar | Donatı filesi bindirilmemiş, levhalar arasında boşluk kalmış ya da ek yerlerine harç dolmuş | File ek yerlerinde 10 cm bindirilir; levhalar şaşırtmalı ve bitişik döşenir. |
| Yüzeyde kabarma, levhanın duvardan ayrılması | Tozlu, kabarmış ya da nemli yüzeye yapıştırma; yetersiz yapıştırıcı; dübelin sağlam zemine ulaşmaması | Yüzey temizlenir ve onarılır; dübel duvar tipine göre seçilir ve taşıyıcı katmana oturtulur. |
| Kaplamanın dökülmesi, alttan su alma | Su basman profili ve damlalık detayı yok; denizlik ve parapet birleşimleri açık | Su basman profili, damlalıklı köşe profilleri ve sızdırmaz birleşim detayları uygulanır. |
| İç yüzeyde küf, köşelerde siyahlaşma | Isı köprüsü: yalıtılmamış balkon döşemesi, kiriş, pencere çevresi; yetersiz kalınlık; içeride yüksek nem | Cephe kesintisiz yalıtılır, pencere içleri (merkezler) de dönülür; ev düzenli havalandırılır. |
| Erken renk solması, yüzey çatlakları | Sıcakta ve güneş altında uygulama, katmanlar kurumadan üst kata geçilmesi | Föydeki sıcaklık aralığına ve bekleme sürelerine uyulur. |
İç duvardaki her leke yoğuşma değildir. Leke yağmurdan sonra büyüyorsa cepheden su alıyor, duştan sonra büyüyorsa tesisattan geliyor olabilir; ayrımı evde su kaçağı nasıl anlaşılır yazımızdaki belirtilerle yapabilirsiniz. Mantolamadan sonra peteklerin ayarı da değişir; ısınma sorunları için petekler neden ısınmıyor yazısına bakabilirsiniz.
Apartmanda mantolama kararı nasıl alınır?
Dış cephe binanın ortak yeridir; tek bir daire kendi cephesini yalıtamaz. Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 42. maddesine göre ısı yalıtımı, kat maliklerinden birinin isteği üzerine, kat maliklerinin sayı ve arsa payı çoğunluğu ile verecekleri kararla yapılır ve giderler arsa payı oranında ödenir. Süreç genel olarak şöyle ilerler:
- Bir kat maliki ya da yönetim konuyu kat malikleri kurulunun gündemine getirir.
- Bina yerinde incelenir: cephe alanı, mevcut sıvanın durumu, balkon ve pencere detayları, iskele kurulabilecek yerler.
- Isı yalıtım hesabı yaptırılır; levha türü, ısıl iletkenliği ve kalınlığı bu hesaba göre belirlenir.
- Aynı sistem tanımıyla birden fazla teklif alınır. Teklifte levha markası ve kalınlığı, dübel sayısı, file, sıva ve kaplama, iskele, denizlik ve yağmur borusu işleri ayrı ayrı yazmalıdır.
- Kat malikleri kurulu kararı alır; gider paylaşımı ve ödeme takvimi karara yazılır.
- Sözleşme yapılır, iskele ve cephe çalışması için belediyenin istediği bildirim ya da izinler yönetimce sorulur.
- Uygulama katman katman kontrol edilir: yapıştırma, dübel, file, sıva, kaplama.
EvTamam’da süreç bir taleple başlar: talep ücretsizdir, sizi ararız, binayı ve beklentiyi konuşuruz; kapsam ve fiyat iş başlamadan önce sizinle netleştirilir. Uygulama aşamalarını ve fiyatı belirleyen etkenleri dış cephe mantolama sayfamızda bulabilirsiniz. Mantolamadan sonra iç duvarları da yenileyecekseniz boya badana fiyat hesaplama yazısındaki metrekare yöntemi işinize yarar.
Sık sorulan sorular
İstanbul’da mantolama için 5 cm yeterli mi?
İZODER’in örnek tablosuna göre 5 cm, eski TS 825:2008 için 0,035 iletkenlikli levhada asgari değerdi. Ekim 2024 tarihli yeni standartta İstanbul için aynı levhada en az 8 cm, 0,040 iletkenlikli levhada en az 9 cm gösterilir. Kesin değer binanın ısı yalıtım hesabından çıkar.
Mevcut binalar mantolama yaptırmak zorunda mı?
İZODER’in değerlendirmesine göre yeni TS 825 kuralları 1 Nisan 2025’ten sonra yapılacak binalar için geçerlidir ve mevcut binalara yalıtım yaptırma yükümlülüğü getirmez. Mevcut binada mantolama, kat maliklerinin alacağı karara bağlıdır; yapılacaksa standarda uygun yapılmalıdır.
Kışın mantolama yapılır mı?
Hava ve yüzey sıcaklığı ürün föylerindeki alt sınırın üzerindeyse ve don beklenmiyorsa yapılır. Örnek aldığımız yapıştırma harcında alt sınır +5 °C’dir. İstanbul’da kış aylarında iş hava durumuna göre gün gün planlanır; yağmurlu ve donlu günlerde ara verilir.
Taş yünü mü EPS mi tercih edilmeli?
İkisi de standardın istediği U değerini sağlayabilir. Taş yünü A1 sınıfı yanmaz bir malzemedir ve buharı kolay geçirir; EPS daha hafiftir ve uygulaması kolaydır. Bina yüksekliği, yangın yönetmeliğinin gerekleri, duvarın nem durumu ve bütçe birlikte değerlendirilir.
Mantolama iç duvardaki küfü geçirir mi?
Küfün nedeni soğuk duvar yüzeyinde yoğuşma ise, doğru kalınlıkta ve kesintisiz yapılan mantolama duvar yüzeyini ısıtarak sorunu büyük ölçüde giderir. Neden su sızıntısı ya da yetersiz havalandırma ise mantolama tek başına çözüm olmaz; önce kaynağın belirlenmesi gerekir.
Kaynaklar
- Resmî Gazete, 20.02.2025, sayı 32819 – TS 825 Binalarda Isı Yalıtım Kuralları Standardı ile İlgili Tebliğ (No: MHGM-2025/1)
- İZODER – Yeni TS 825 Standardı ve Sektörümüze Etkileri (Timur Diz, sunum): iklim bölgeleri, tavsiye edilen U değerleri, örnek yalıtım kalınlıkları
- Şantiye Dergisi – 10 Soruda Isı Yalıtım Standardındaki (TS 825) Güncellemeler, İZODER Genel Sekreteri Timur Diz ile söyleşi (Mart 2025)
- İzocam – TS 825:2024 Isı Yalıtımı Standardı: değişiklikler ve zorunluluklar
- İzocam – Ekspande polistiren (EPS) ürün grubu: ısıl iletkenlik, yangına tepki, μ
- İzocam – Ekstrüde polistiren (XPS) ürün grubu: ısıl iletkenlik, yangına tepki, μ
- İzocam – Taşyünü ürün grubu: ısıl iletkenlik, yangına tepki, μ
- İzocam – Manto Taşyünü ürün föyü: uygulama tarifi, dübelleme ve file bindirme
- Ravago – Ravatherm Taşyünü Mantolama Sistemi uygulama föyü: su basman profili, köşe file takviyesi
- Kalekim – 1169 Mantotech yalıtım levhası yapıştırma harcı (uygulama sıcaklığı)
- EOTA – ETAG 004, External Thermal Insulation Composite Systems with Rendering (Şubat 2013): varsayılan kullanım ömrü
- Mevzuat Bilgi Sistemi – Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik, madde 27 (Cepheler)
- Mevzuat Bilgi Sistemi – 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu, madde 42
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla EvTamam ekibi tarafından hazırlanmıştır; evinizdeki işin kapsamı yerinde görülmeden kesin teşhis veya fiyat yerine geçmez. Doğalgaz ve elektrik işlerini yetkili kişilere yaptırın.